Search Engines
  Wanneer je goede, precieze zoektermen hebt die slechts één mogelijke betekenis hebben en precies verwijzen naar wat jij zoekt, kan je gewoon op het internet gebruik maken van algemene zoekmachines. Je loopt dan niet het risico je spreekwoordelijke speld niet meer terug te vinden in de hooiberg die het internet toch wel is. Indien je niet over zo'n precieze zoektermen beschikt is het aan te raden verschillende zoektermen te combineren in een "advanced search". Om precieze zoektermen te vinden kan je gebruik maken van de methode die beschreven is in de Zoekstrategie.
  Ook wanneer je op zoek bent naar algemene informatie over een ruimer domein, zullen gewone zoekmachines goede resultaten opleveren. Toch hangt het resultaat in grote mate af van de zoekmachine die je hanteert en van hoe je ze gebruikt. Alle zoekmachines ordenen hun resultaten volgens een eigen logica en bovendien omvatten ze allemaal slechts een deel van het gehele internet. Wat volgt kan je wat inzicht geven in het interpreteren van je resultaten.
  Tegenover de algemene zoekmachines staan de zogenaamde Deepweb zoekmachines. Deze zijn weliswaar beperkter in omvang, maar je vindt er informatie die dieper in het web zit (b.v. in databanken) en reeds geselecteerd is op kwaliteit. Wanneer je deze zoekmachines gebruikt, zijn algemenere zoektermen vaak reeds voldoende om er degelijke info mee te vinden.
   
  Surface Web Zoekmachines
  Enkelvoudige Zoekmachines
 

Meestal  zal je een of andere algemene zoekmachine gebruiken om het web af te zoeken zoals Google, Bing of Altavista. Deze zoekmachines werken allemaal op verschillende manieren en leveren toegang tot tussen 20 en 40% van het web (het oppervlakteweb wel te verstaan). Wanneer je met een algemene zoekmachine zoekt, gebruik je best steeds de "Advanced Search" opties omdat je dan een goede kijk hebt op de aflijning van je zoekopdracht. Met wat inzicht kan je deze advanced-opties ook zelf toepassen in het basiszoekvenster en meestal levert je dit meer mogelijkheden op dan het echte advanced-search-venster: vaak is er b.v. een beperking in het aantal "exacte woordcombinaties" dat je tegelijk kan ingeven.

Je gebruikt de algemene zoekmachines best voor een eerste oriëntatie binnen de zoekopdracht, tenzij je erg specifieke, unieke zoektermen kan gebruiken die je recht naar je doel leiden, of tenzij je je zoekopdracht goed kan formuleren met booleaanse operatoren (AND, OR), aanhalingstekens en haakjes.

  Google: Google vertrekt van het aantal links die naar een bepaalde pagina verwijzen om daaraan een ranking te koppelen. Des te meer links er verwijzen naar een bepaalde site en des te meer links er verwijzen naar de verwijzende sites, des te hoger komt een pagina in de ranking. Het aantal opgenomen sites is groter dan die van eender welke andere zoekmachine maar de ranking zorgt voor een erg wisselend resultaat als het gaat om het vinden van erg precieze informatie. Het gebruik van goed geconstrueerde searchstrings is dan ook een must. Degelijke informatie vind je ook wanneer je enkel zoekt op pdf en doc-bestanden aangezien het dan haast altijd gaat om werkdocumenten die gebruikt worden door teams in instellingen. Deze documenten bieden dan ook informatie die veel dieper gaat dan wat je meestal op websites vindt. De University of Berkeley heeft een overzicht beschikbaar van de specifieke zoekmogelijkheden van Google dat je mogelijk goede diensten kan bewijzen...
  Colossus: Colossus is een kolos die je ongeveer tweeduizend zoekmachines aanbiedt en nog voortdurend uitbreidt. De zoekmachines zijn geografisch en thematisch ingedeeld. Vooral de thema's "academic" en "medical" geven enkele interessante kanalen aan. Je krijgt telkens per zoekmachine ook een korte beschrijving van de taal, het thema, de reikwijdte en de standplaats van de server.
  Indien je niet goed weet welke zoekmachine te gebruiken voor een bepaalde zoekopdracht, kan je bij Internet Tutorials terecht. Deze zoekmachine verwijst je naar andere zoekmachines en directories die specifiek informatie kunnen opzoeken voor het doel dat je in je hoofd hebt.
  Metasearch Engines
  Indien je niet beperkt wil worden tot wat één zoekmachine op het net kan vinden, gebruik je best een metazoekmachine. Zulke zoekmachines gebruiken andere zoekmachines om simultaan het net af te zoeken. De meeste zijn online-zoekmachines waar je naartoe surft. Enkele zijn off-line te gebruiken. Dat wil zeggen dat je ze moet downloaden op je computer voor je ze kan gebruiken. Voordeel bij deze off-line zoekmachines is dat je resultaten ook lokaal op je computer bewaard blijven.
  Je vindt de bestaande metazoekmachines op de Internet Tutorials. Speciale aandacht verdienen de zogenaamde 'clustering engines' zoals Clusty (vroeger Vivisimo): je resultaten komen niet in één lange lijst terecht maar worden gegroepeerd rond centrale concepten die veelvuldig voorkomen in de betreffende webpagina's en die zo ook de aard van de bron aanduiden. MetaGer is aan te raden voor het Duitstalige taalgebied aangezien het je de mogelijkheid wetenschappelijke bronnen een hogere status te geven.
  Copernic: Deze off-line zoekmachine is gratis te downloaden van het internet en geeft erg goede resultaten, ten minste als je het aantal hits per zoekmachine niet te erg beperkt (20 per zoekmachine is een minimum maar standaard staat Copernic op 10 hits). De resultaten van zoekopdrachten blijven bewaard in Copernic (dat een programma is dat op je harde schijf staat) zolang je dat wil en je hebt de mogelijkheid om je resultaten te verfijnen met extra zoektermen via het menu "Results > Refine". Deze zoekmachine is niet beschikbaar voor Mac-gebruikers.
  En wat is er voor mijn vakgebied..?
  MedicalNDX is een vrij recente zoekmachine voor de gezondheidszorg en doorzoekt een groot aantal databanken en andere webbronnen, en fungeert zelfs als metazoekmachine. Daarnaast is er Vadlo voor de life sciences.
  Voor biowetenschappen en land- en tuinbouwonderwerpen bestaan er voorlopig twee specifieke zoekrobot-directory combinaties: AgriSurf en WebAgri. De meeste sites die hoog in de resultatenlijst terechtkomen zijn dan ook kernsites voor het vakgebied. Je kan je ook op de hoogte laten houden van nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied door middel van een mailservice.
  Voor het chemische vakdomein is er ChemIndustry die de hele chemische industrie poogt te integreren. Daarnaast is er ook Labhoo die specifiek de laboratoriumsector doorzoekt, met de mogelijkheid om je zoekopdracht geografisch te beperken. Deze zoekmachines zijn echter sterker industrieel dan wetenschapsgericht.
   
  DeepWeb Zoekmachines
  De meeste zoekmachines zoeken het oppervlak van het web af, maar bieden geen directe toegang tot de inhoud van dynamische databanken (dit zijn databanken die niet de structuur van een tekst hebben, maar op basis van een specifieke zoekopdracht informatie aanleveren). Een groot gedeelte van het web blijft dus onzichtbaar (geschat wordt dat het DeepWeb ongeveer 500 maal groter is dan het oppervlakkige web, terwijl toch 95% van de inhoud van dat DeepWeb publiek toegankelijk is). DeepWeb-zoekmachines zoeken het web af naar informatie in dynamische databanken die die informatie over het gezochte onderwerp kunnen bevatten. Ze geven met andere woorden zoekopdrachten door aan dynamische databanken die de gevraagde informatie opzoeken en weer doorgeven aan de DeepWeb-zoekmachine. De afzonderlijke databanken zijn opgenomen in een apart deel van deze site.
  Scirus is de wetenschappelijke zoekmachine van Alltheweb en was lange tijd de enige echte wetenschappelijke search engine. Deze zoekmachine geeft resultaten van een groot aantal wetenschappelijke sites en databanken (waaronder Medline en ScienceDirect), academische sites en overheidssites. De informatie die je krijgt is dus al gefilterd. Bovendien zoekt Scirus ook dieper dan gewone zoekmachines vanwege de opgenomen databanken.
  Google Scholar bestrijkt een ander (en veel groter) corpus dan Scirus en vult die dus aan. Wat precies opgenomen is in de Scholar wordt door Google niet duidelijk gemaakt, maar het lijkt erop dat men op te nemen documenten scant op een aantal specifieke kenmerken van wetenschappelijke artikels (o.a. literatuurverwijzingen).
  Andere wetenschappelijke zoekmachines zijn iSeek en RefSeek.
  Ook de Online Journals Search Engine is een instrument dat vaak nuttige bronnen aanboort. Je moet wel eerst wat zicht krijgen op de aangeboden databanken om echt gericht te kunnen zoeken.
  En wat is er voor mijn vakgebied..?
  Voor de meeste vakgebieden bestaan er voorlopig geen specifieke zoekmachines, hoewel het aantal zoekmachines dat (vak)specifieke databanken doorzoekt een belangrijke groei lijkt te kennen. We zettten de belangrijkste zoekmachines even op een rij. De databanken die ermee doorzocht worden, vind je onder de knop "Databanken".
 

Wie op zoek gaat naar origineel onderzoek over aandoeningen of naar systematic reviews, gebruikt best Trip Database die met een eenvoudige kleurencodering de warde van bronnen aangeeft. De Trip-database omvat:

1. Evidence-based materiaal: Sites included in this section invariably have an explicit process of secondary review of primary papers. Content includes systematic reviews, CATs, and journal clubs. The TRIP Database has the world's largest explicit collection of evidence-based articles.

2. Clinical guidelines are central to modern healthcare and we have gathered collections from around the globe. As with the evidence-based category the TRIP Database has the world's largest collection of clinical guidelines.

3. Query-answering services essentially allow users to ask a clinical question and then specialists answer the question. This is a very specialised area and generates clinical answers to real clinical questions making the answers highly relevant to clinical care. Again the TRIP Database has the world's largest collection of clinical questions and answers.

4. Medical Images: With over 80,000 medical images we believe this is the world's largest searchable collection of medical images on the web.

5. eTextbooks tend not to be as up to date as other sources (although sources such as eMedicine.com are frequently updated) but they can be very good for giving a broad understanding of an area. The collection of eTextbooks is again the world's largest collection.

6. Patient Information Leaflets: A useful recent addition to the TRIP Database this brings together a number of patient information sources from around the world.

7. Peer-reviewed journals: Using a special interface the TRIP Database automatically searches PubMed using validated search filters to return highly-focussed results.

  SumSearch is deze zoekmachine die ontworpen is door de University of Texas Health Science Center om een doorgedreven onderzoeksopdracht uit te voeren in aantal databases, waaronder Medline, DARE (Database of Abstracts of Reviews of Effectiveness), de National Library of Medicine (NLM), en de National Guideline Clearinghouse (NGC). Daarnaast doorzoekt SumSearch ook een aantal sites waarvan de wetenschappelijke invulling gegarandeerd is.
  Recent is ook de Britse National Library for Health beschikbaar gekomen. Via deze zoekmachine kan je tegelijkertijd verschillende databanken doorzoeken die de resultaten van SumSearch en de TripDatabase aanvullen.
  Voor technologie en engineering is er TechXtra, dat een aanvulling vormt op Google Scholar doordat het delen van het internet doorzoekt die niet door de algemene zoekmachine opgenomen worden. Ook CiteSeer is een zoekmachine die zich richt op technologie. De resultaten zijn erg divers en het is aan te raden steeds eenduidige termen te gebruiken.
 
 
© 2008 Alex Wuyts - KHKempen - departement gezondheidszorg & chemie