Mediatheekbronnen
De eerste stap in het zoeken naar informatie voor onderzoekopdrachten neem je in de mediatheek. Daar vind je allerlei bronnen die het je toelaten je te oriŽnteren binnen het onderzoeksonderwerp. Het internet is daar minder voor geschikt omdat je daar geen zicht hebt op de aard van de bronnen die je raadpleegt. Je moet echter steeds goed weten wat je precies zoekt en niet gewoon hopen dat je achter bepaalde zoektermen wel "iets" zult vinden. Bekijk ook goed wat voor soort bronnen je voor je krijgt en wat je daarmee eventueel kan aanvangen in plaats van domweg informatie te gaan zitten overnemen of, erger nog, naast de kwestie te gaan zitten lezen. Neem ook steeds even de literatuurlijsten door die je in boeken en artikels vindt: ze zijn vaak een goede weg naar andere interessante bronnen.
De catalogus van de mediatheek is ook van buiten de school raadpleegbaar.
Overzichtswerken
Een overzichtswerk biedt een overzicht over een vakgebied. Dit overzicht kan erg ruim zijn maar ook vrij beperkt (b.v. de orthopedische behandelingen van reumatoide arthritis versus alle klassieke orthopedische behandelingen). Een cursus/handboek over een (deel van) een vakgebied is hier een voorbeeld van. Van veel vakken bestaan er goede en volledige handboeken die als cursusmateriaal uitgegeven zijn aan (meestal Amerikaanse) universiteiten.
Een overzichtswerk vind je door een algemeen (titel)trefwoord in te tikken in de catalogus. Dit (titel)trefwoord zal vaak de benaming van een (onderdeel van een) vakgebied zijn. Weer geldt dat de overeenkomstige anderstalige termen uitkomst kunnen bieden wanneer je op het eerste zicht niets vindt.
Indien je op zoek bent naar een erg specifiek onderwerp, kan je dit weliswaar in overzichtwerken vinden, maar met een specifiek (titel)trefwoord vind je deze werken niet. Je moet dus eerst even logisch bepalen binnen welke (deel)vakdomeinen een bepaald onderwerp thuishoort. Meestal zijn dat er meerdere omdat elk onderwerp op het snijpunt van tenminste twee vakdomeinen ligt (b.v. mechanica X orthopedie of communicatie X ergotherapie). Wanneer je je vakgebied wat beter hebt leren kennen, zal je de verbanden tussen al die vakdomeinen wel duidelijker beginnen te zien en zal je kennis van de overzichtswerken ook wel beginnen te groeien.
Naslagwerken
Een naslagwerk of referentiewerk bevat informatie die kan gaan van erg algemene informatie (in encyclopedieŽn b.v.) tot erg gedetailleerde gegevens (de normen waaraan specifieke apparaten moeten voldoen). Kenmerkend is dat de informatie gegeven wordt in korte paragrafen die telkens ťťn onderwerp behandelen, of in tabellen. Deze werken dienen om vlug iets in op te zoeken.
Een naslagwerk vind je door ofwel algemene zoektermen (en overeenkomstige anderstalige zoektermen) te gebruiken (b.v. dictionary of reference als titelwoorden) gecombineerd met een vakdomein. Je zal trouwens merken dat veel basisnaslagwerken anderstalig zijn.
Monografieen
MonografieŽn zijn werken over ťťn specifiek onderwerp. Eindwerken zijn daarvan een typisch voorbeeld: zij behandelen ťťn vraag binnen een bepaald vakgebied en geven daarop een antwoord.
Om een monografie te vinden over een bepaald onderwerp volstaat het om in de catalogus van de mediatheek een geschikt (specifiek) trefwoord en/of titeltrefwoord in te tikken. Wanneer je titeltrefwoorden gebruikt is het aangewezen ook even de overeenkomstige anderstalige termen en synoniemen op te zoeken om je zoektocht meer kans op slagen te geven. Alle monografieŽn over ťťnzelfde onderwerp zullen in de regel dezelfde classificatiecode (UDC) hebben en dus in hetzelfde rek te vinden zijn. Toch hangt dit ook voor monografieŽn vaak af van de invalshoek van het werk (b.v. meer psychologisch of meer medisch).
Audio-visueel Materiaal
Video's en losse CD-ROMs zijn ook beschikbaar in de mediatheek. Voor de video's gebruik je best een combinatie van de zoekregels voor de monografieŽn en de overzichtswerken (specifieke (anderstalige) titeltrefwoorden en algemene trefwoorden). Best kies je voor "titel beperken" in de catalogus. Voor losse CD-ROMs vraag je best even raad aan de balie.
Tijdschriften
In de mediatheek vind je ongeveer 450 verschillende tijdschriften. Naast enkele populaire algemene tijdschriften vind je er vooral (vulgariserende) wetenschappelijke tijdschriften over allerlei vakdomeinen. Zij volgen de wetenschap op de voet en bevatten dus een schat aan (recente) informatie.
De ontsluiting van deze artikels vraagt echter wel wat werk. In de catalogus vind je enkel de titel van de tijdschriften, en dus niet de titels van de artikels. En het doorbladeren van (de inhoudstafels van) alle nummers van een jaargang kost te veel tijd en is helemaal niet efficiŽnt. Van een aantal van deze tijdschriften vind je evenwel indexen in de bibliotheek zelf, ofwel apart gebundeld ofwel in het laatste nummer van elke jaargang. Deze indexen wijzen je via trefwoorden de weg naar de artikels die bruikbaar zouden kunnen zijn voor je zoektocht. Een aantal tijdschriften bieden ook een gelijkaardige zoekmogelijkheid via het internet. Een goede tactiek is een lijstje te maken van de tijdschriften die voor jouw vakdomein interessant kunnen zijn, en dan na te gaan welke tijdschriften daarvan over een bepaald onderwerp uitkomst kunnen bieden.
Databanken
Ten slotte is er in de mediatheek ook een databank-netwerk beschikbaar. Het gaat hier vooral om databanken met tijdschriftartikels. De bruikbaarste databanken zijn EBSCO Academic Science Elite (met full-text artikels), Web of Science (met daarin Current Contents waarin artikels samengevat zijn), Science Direct en SpringerLink.
De databanken zijn toegankelijk met eender welke computer op de campus via de site van de mediatheek. Enkel indien de Citrix-client, die toegang geeft tot de databanken, nog niet geÔnstalleerd is op de computer die je gebruikt, zal je die client nog moeten downloaden (klik daarvoor op Download Citrix WebClient en volg verder de instructies).
De databanken zijn terug te vinden onder de rubriek On-Line Databanken. Verder zijn ook de Codex Medicus (met de bespreking van alle ziektebeelden) en de Anatomy of the Locomotive Apparatus (een interactieve anatomie CD-ROM met kennis- en inzichttests) beschikbaar.
Via (titel)trefwoorden vind je eenvoudig wat je zoekt, tenminste als je ook anderstalige (vooral Engelstalige) termen gebruikt. Voor een artikel gelden dan ook dezelfde regels als voor het zoeken van monografieŽn, die ook over ťťn specifiek onderwerp gaan. Omdat het aantal gevonden artikels vaak erg groot is, zal je meestal wel meerdere trefwoorden moeten combineren. Van heel wat artikels zal je de volledige tekst kunnen opvragen (en eventueel naar jezelf doormailen), van andere vind je enkel een samenvatting (die echter vaak al nuttig kan zijn) of een titelbeschrijving. Via de Antilope kan je dan verder uitvissen in welke bibliotheken je de bewuste artikels/tijdschriften kan vinden. Aan de balie kan je terecht voor een handleiding bij de verschillende databanken.
Web of Knowledge
Web of Knowledge is een multidisciplinaire databank van ongeveer 8500 tijdschriften en geeft toegang tot verschillende databanken die allemaal gelijktijdig en met dezelfde zoeksoftware bevraagd kunnen worden. Om deze databanken te doorzoeken selecteer je de gewenste databanken eerst door een vinkje te zetten in het hokje voor de databank (door ťťn maal te klikken). Klik vervolgens op Start searching en start je zoekactie. Hiervoor bestaat een afzonderlijke handleiding die je vindt met het info-symbool achter de naam van de databank.
Via het Web of Knowledge heb je ook toeang tot Current Contents dat inhoudstafels (I) en abstracts (A) van tijdschriftartikels in zeven wetenschapsdomeinen bevat:
biowetenschappen: 1350 tijdschriften (I)
kunst en menswetenschappen: 1100 tijdschriften (I)
klinische geneeskunde: 1100 tijdschriften (I+A)
Ingenieurswetenschappen, technologie, toegepaste wetenschappen: 1120 tijdschriften (I+A)
landbouw, biologie en milieu: 1050 tijdschriften (I+A)
fysica, chemie, aardwetenschappen: 1060 tijdschriften (I+A)
sociale en gedragswetenschappen: 1600 tijdschriften (I)
EBSCO
EBSCO is een databank die toegang geeft tot elektronische tijdschriften over allerlei onderwerpen. Je hebt de keuze uit Academic Search Elite dat wetenschappelijke tijdschriften ontsluit gaande van exacte wetenschappen tot humane wetenschappen en Business Source Elite dat tijdschriften ontsluit op het vlak van ondernemen, in de ruimste zin van het woord. O.m. ook telecommunicatie, informatica, elektronica en landbouw komen aan bod. Naast de bibliografische beschrijvingen is dikwijls ook de full-text van het artikel beschikbaar.
Science Direct
Science Direct is een erg degelijke aanvullende full-text databank die 800 wetenschappelijke tijdschriften ontsluit over landbouw, biologie, chemie, technologie, milieu, materiaalkunde, geneeskunde, psychologie en sociale wetenschappen. Je mag deze databank zeker niet overslaan als je binnen deze vakdomeinen naar bronnen op zoek gaat.
SpringerLink
SpringerLink is een grotendeels full-text databank met artikels uit de collectie van 1200 tijdschriften van Springer, hoofdzakelijk maar niet uitsluitend Engelstalig. Je vindt er materiaal over allerlei wetenschappelijke vakdomeinen.
SwetsNet
SwetsNet is een databank met inhoudstafels van meer dan 15.000 tijdschriften, hoofdzakelijk maar niet uitsluitend Engelstalig. De titels van de artikels werden niet naar het Engels vertaald. Er moet dan ook gezocht worden in verschillende talen.
National Library of Medicine
Deze databank is beter bekend als Medline, de bibliografische databank op het vlak van geneeskunde, verpleegkunde, tandheelkunde, diergeneeskunde en gezondheidszorg. Deze databank bevat meer dan 11 miljoen verwijzingen uit meer dan 4000 biomedische tijdschriften. Het zoeken gebeurt Engelstalig.
Enkele kleinere databanken
INVERT is een index op de verpleegkundige tijdschriften uit Nederland en Vlaanderen. Hij ontsluit ruim 50 tijdschriften en nieuwsbrieven vanaf 1993. Bij het zoeken moet je Nederlandstalige termen gebruiken. Zoeken kan enkel op titel en trefwoord (niet op auteursnaam)
Sociological abstracts (vanaf 1963) Biedt ontsluiting van ca. 2500 tijdschriften (in 30 verschillende talen) i.v.m. theoretische en toegepaste sociologie, sociale en politieke wetenschappen. Het zoeken gebeurt volledig Engelstalig.
ERIC (vanaf 1966) is de databank i.v.m. opvoeding en onderwijs. Indexeert inhoudstafels van meer dan 750 vaktijdschriften. Met een beetje geluk vind je er ook de verwijzing naar de volledige tekst van het artikel op internet. Bij zo'n 850 artikels is het adres gegeven waar de full-text op internet beschikbaar is. Al de titels zijn ook omgezet naar het Engels. Engelse zoektermen volstaan dus bij het zoeken.
Econlit (vanaf 1969) geeft bibliografische informatie en abstract van artikels in ca. 400 tijdschriften betreffende algemene economie en econometrie. Zoeken in verschillende talen; de titels van de artikels werden niet vertaald naar het Engels.
INSPEC (vanaf 1969) bevat meer dan 5 miljoen verwijzingen op het vlak van fysica, elektriciteit, elektronica, telecommunicatie, regeltechniek, computers en informatietechnologie. Het zoeken gebeurt Engelstalig.
VILT biedt de databank Labirint aan. Dit is een databank met referenties van artikels uit land- en tuinbouwbladen. De jaarlijkse aangroei bedraagt ongeveer 20.000 records. Het gaat hier om voornamelijk Nederlandstalige tijdschriften.
 
© 2006 Alex Wuyts - KHKempen - departement gezondheidszorg & chemie